Radio Plus 102.2 FM

call + 383 44 776 000

La casa de +

Radio +

102.2FM

Profili

 E Hëne  - E Premte

 12:00 - 13:45

+383 44 776 000

Livestream

Dëgjo Radio Plus Live

 

Shkencëtarët kanë gjetur prova që fyerjet verbale shkaktojnë një "mini shuplakë në fytyrë"

Shëndeti  |  29.08.2022 Ora 9:26   

Dëgjimi i fyerjeve është si të marrësh një "mini shuplakë në fytyrë", pavarësisht nga konteksti i saktë në të cilin fyerja është bërë. Ky është përfundimi i një punimi të ri të botuar në Frontiers in Communication.  Studiuesit përdorën elektroencefalografinë (EEG) dhe regjistrimet e përcjellshmërisë së lëkurës për të krahasuar ndikimin afatshkurtër të fyerjeve të përsëritura verbale, me atë të vlerësimeve të përsëritura pozitive ose neutrale.  Rezultatet na ofrojnë një mundësi unike për të hulumtuar kryqëzimin midis emocionit dhe gjuhës.

Njerëzit janë një specie shumë sociale.  Ne mbështetemi në dinamikën gjithnjë në ndryshim të bashkëpunimit dhe marrëdhënieve ndërpersonale për të mbijetuar dhe lulëzuar.  Fjalët luajnë një rol të madh në këto marrëdhënie, pasi ato janë mjete që përdoren për të kuptuar sjelljen ndërpersonale.  Si të tilla, fjalët mund të lëndojnë, por ne dimë pak se si ndodh ndikimi i fjalëve kur dikush përpunon një fyerje.

"Mënyra e saktë në të cilën fjalët mund të japin ngarkesën e tyre fyese, emocionalisht negative në momentin që këto fjalë lexohen ose dëgjohen nuk është ende e mirëkuptuar," tha autori përkatës Dr Marijn Struiksma, i Universitetit të Utrecht.

Për shkak se fyerjet përbëjnë një kërcënim kundër reputacionit tonë dhe kundër "vetes" tonë, ato ofrojnë një mundësi unike për të hulumtuar ndërlidhjen midis gjuhës dhe emocionit.  Struiksma vazhdoi:

 "Të kuptuarit e asaj që një shprehje fyese u bën njerëzve ndërsa shpaloset dhe pse, është e një rëndësie të konsiderueshme për psikolinguistët e interesuar se si gjuha i lëviz njerëzit, por edhe për të tjerët që dëshirojnë të kuptojnë detajet e sjelljes shoqërore."

Struiksma dhe kolegët e saj donin të shqyrtonin nëse përpunimi i fyerjeve verbale është më pak i ndjeshëm ndaj përsëritjes sesa komplimenteve, dhe nëse po, cilat faza njohëse janë të përfshira në përshtatje dhe cilat jo.

"Ne supozojmë se fyerjet verbale shkaktojnë një kaskadë të efekteve të përpunimit të njëpasnjëshëm ose të mbivendosur dhe se pjesë të ndryshme të asaj kaskade mund të ndikohen ndryshe nga përsëritja, me disa prej tyre që mbarojnë shpejt dhe të tjerat mbeten fort reaguese për një kohë të gjatë."  shpjegoi Struiksma.

 EEG dhe elektroda përçueshmërie të lëkurës, u aplikuan te 79 pjesëmarrëse femra.  Më pas ata lexuan një sërë deklaratash të përsëritura që realizuan tre akte të ndryshme të të folurit: fyerje (për shembull, "Linda është e tmerrshme"), komplimente (për shembull, "Linda është mbresëlënëse") dhe deklarata përshkruese neutrale, faktikisht të sakta (për shembull,  "Linda është holandeze").

Për të shqyrtuar nëse ndikimi i fjalëve varej nga ajo se për kë ishte deklarata, gjysma e tre grupeve të deklaratave përdorën emrin e vetë pjesëmarrësit dhe gjysma tjetër përdori emrin e dikujt tjetër.  Eksperimenti nuk përfshiu asnjë ndërveprim të vërtetë midis pjesëmarrësve dhe një njeriu tjetër.  Pjesëmarrësve iu tha se deklaratat ishin thënë nga tre persona të ndryshëm.

Mini shuplaka në fytyrë

Studiuesit zbuluan se edhe në kushte të panatyrshme  një mjedis laboratorik, pa ndërveprime të vërteta njerëzore dhe deklarata që vijnë nga njerëz fiktivë, ofendimet verbale ende mund t'ju "kapin", pavarësisht se për kë fyerje bëhet fjalë dhe vazhdojnë ta bëjnë këtë edhe  pas përsëritjes.

Në mënyrë të veçantë, EEG tregoi një efekt të hershëm ofendues në amplituda P2 që ishte shumë i fortë ndaj përsëritjes dhe nuk varej nga kush ishte fyerja.  P2 është një komponent i formës valore të potencialit të lidhur me ngjarjet (ERP) i matur në lëkurën e kokës së njeriut.

Në mjedisin e eksperimentit, fyerjet u perceptuan si mini-shuplaka në fytyrë, shpjegoi Struiksma: "Studimi ynë tregon se në një eksperiment laboratorik psikolinguistik pa ndërveprim real midis folësve, fyerjet japin 'mini shuplaka në fytyrë' leksikore, të tilla që  fjalët vlerësuese shumë negative që përfshihen që një pjesëmarrës lexon, tërheqin automatikisht vëmendjen gjatë rikthimit leksikor, pavarësisht se sa shpesh ndodh ajo në rikthim.

Megjithatë, studimi tregon vetëm efektet e fyerjeve në një mjedis artificial.  Pjesëmarrësit do t'i kenë njohur fyerjet si të tilla, por si deklarata të dekontekstualizuara efektet aktuale emocionale të fyerjeve humbasin fuqinë.  Studimi i fyerjeve në një mjedis real mbetet etikisht sfidues.

Megjithatë, rezultatet tregojnë një ndjeshmëri të shtuar të trurit tonë ndaj fjalëve negative në krahasim me fjalët pozitive.  Një fyerje tërheq menjëherë vëmendjen e trurit tonë, pasi kuptimi emocional i fyerjeve merret nga kujtesa afatgjatë.  Komplimentet nxorën një efekt më pak të fortë P2, duke treguar një paragjykim negativiteti në sasinë e vëmendjes që i kushtohet automatikisht situatave ndërpersonale negative kundrejt atyre pozitive.

Komentet

Marketing

 

Tjera në Shëndeti

Marketing