TOKIO — Një nga pamjet më të veçanta në turnetë e mëdhenj të futbollit vazhdon të vijë nga Japonia: tifozët që qëndrojnë pas ndeshjeve për të pastruar stadiumet. Ky fenomen, që për shumë të huaj mbetet i pazakontë, është kthyer tashmë në një traditë të njohur globale.
Skenat e para të këtij gjesti tërheqën vëmendjen gjatë Kupës së Botës 1998 në Francë, kur Japonia bëri debutimin e saj në këtë kompeticion. Që atëherë, praktika është përsëritur në çdo edicion, përfshirë Rusinë 2018 dhe Katarin 2022, dhe pritet të vazhdojë edhe në turnetë e ardhshëm.
Ndryshe nga shumë tifozë të tjerë që largohen duke lënë pas mbeturina, tifozët japonezë mbledhin plehrat, pastrojnë ulëset dhe shpesh lënë edhe mesazhe falënderimi për organizatorët. Në Rusi 2018, edhe vetë lojtarët japonezë pastruan dhomat e zhveshjes pas një humbjeje dhe lanë një shënim falënderimi.
Ekspertët e lidhin këtë sjellje me edukimin që nis që në fëmijëri. Në shumë shkolla japoneze nuk ka staf pastrimi, ndaj nxënësit mësohen që vetë të kujdesen për ambientin e tyre. Sipas profesorit Koichi Nakano nga Universiteti Sophia, tifozët thjesht po reflektojnë të njëjtat vlera që kanë mësuar gjatë rritjes.
Një shprehje e njohur japoneze e përmbledh këtë filozofi: “Tatsu tori ato wo nigosazu”, që do të thotë “zogu nuk lë gjurmë pas” — ose në kuptim më të gjerë, “lëre vendin siç e gjete”.
Një tjetër element kulturor është koncepti “meiwaku”, që nënkupton shmangien e shqetësimit për të tjerët. Lënia e mbeturinave në stadium do të konsiderohej një bezdi për të tjerët, prandaj pastrimi shihet si përgjegjësi personale dhe kolektive.
Sociologët theksojnë se në Japoni ekziston një fokus më i madh te komuniteti dhe harmonia sociale, ndryshe nga vendet perëndimore ku theksi vihet më shumë te individi dhe përgjegjësitë publike.
Tradita e pastrimit nuk kufizohet vetëm në Kupën e Botës. Ajo është parë edhe në ndeshje miqësore dhe turne të tjera ndërkombëtare, duke u kthyer në një simbol të kulturës sportive japoneze.
Për shumë tifozë japonezë, ky veprim është më shumë se një zakon — është një shprehje krenarie dhe respekti për vendin që vizitojnë dhe për sportin që ndjekin.
