Kompanitë po ndryshojnë mënyrën se si zgjedhin modelet e inteligjencës artificiale (AI), pasi faturat gjithnjë e më të larta po i shtyjnë drejt alternativave më të lira. Drejtues të kompanive të mëdha të teknologjisë besojnë se modelet më ekonomike mund të përmbushin shumicën e nevojave të bizneseve, pa qenë e nevojshme përdorimi i vazhdueshëm i sistemeve më të avancuara dhe më të kushtueshme.

Sipas një raporti të Reuters, drejtues si Satya Nadella i Microsoft, Nikesh Arora i Palo Alto Networks dhe Brian Armstrong i Coinbase kanë deklaruar se modelet më të vogla dhe më të lira janë të mjaftueshme për një pjesë të madhe të detyrave të përditshme në kompani.

Edhe pse çmimi për "token" – njësia me të cilën matet përdorimi i AI-së – ka rënë, kalimi nga abonimet fikse në tarifimin sipas përdorimit ka bërë që faturat të bëhen më të paparashikueshme. Sa më komplekse të jenë detyrat, aq më shumë tokenë konsumohen dhe kostot rriten ndjeshëm.

Një shembull është Uber, e cila, sipas raportimeve, shpenzoi të gjithë buxhetin e planifikuar për AI për vitin 2026 brenda vetëm katër muajve, pasi punonjësit filluan të përdornin masivisht mjetet e programimit me inteligjencë artificiale. Si pasojë, kompania u detyrua të vendoste kufizime në përdorimin e tyre.

Ekspertët paralajmërojnë se shpenzimet për AI mund të rriten edhe më tej. Sipas Gartner, deri në vitin 2028 kostoja e përdorimit të AI-së për programim mund të kalojë pagën mesatare vjetore të një zhvilluesi softuerësh. Ndërkohë, tre në katër drejtues biznesesh presin rritje të buxheteve teknologjike gjatë këtij viti.

Për të ulur kostot, shumë kompani po përdorin platforma që zgjedhin automatikisht modelin më ekonomik për çdo detyrë, ndërsa modelet premium rezervohen vetëm për punë më të ndërlikuara, si zhvillimi i softuerit.

Gjithashtu, po rritet interesi për modelet me kod të hapur (open-source), veçanërisht ato kineze. Sipas të dhënave të Citi, katër modelet më të përdorura në platformën OpenRouter janë kineze, me DeepSeek që renditet në vendin e parë.

Modelet kineze po afrohen gjithnjë e më shumë me performancën e modeleve kryesore amerikane, ndërsa kostoja e tyre është shumë më e ulët. Citi vlerëson se ato tarifojnë rreth 0.18 dollarë për një milion tokenë, krahasuar me mesatarisht 4 dollarë që kushtojnë modelet më të avancuara.

Megjithatë, analistët paralajmërojnë se shqetësimet për sigurinë dhe mbrojtjen e të dhënave mund të kufizojnë përdorimin e modeleve kineze, sidomos në sektorë të ndjeshëm si siguria kibernetike.

Ekspertët besojnë se në të ardhmen kompanitë do të përdorin një kombinim modelesh të ndryshme të AI-së, duke zgjedhur secilin sipas performancës, kostos dhe nivelit të sigurisë, në mënyrë të ngjashme me mënyrën se si sot përdorin shërbime të ndryshme të cloud computing.